درمان ساييدگی كشكك زانو

 

شايد شما هم درد آزار دهنده  جلوي زانو را تجربه كرده باشيد.

ساييدگی كشكك زانو دردي را ايجاد می كند که مبهم وگنگ و مزمن است.

معمولا فرد مبتلا نوجوان یا جوانی است که بعد از دویدن ،ورزشهایی مانند فوتبال ،بسکتبال،والیبال و همچنین بالا وپایین رفتن از پله ها ،یا بعد از مدت طولانی نشستن در حالت دو زانو یا چهارزانو ،در قسمت جلو یا داخل زانو احساس درد و ناراحتی می کند.

اصطلاحا به این درد ناشی از ساییدگی کشکک،کندرومالاسی کشکک Chondromalacia patella می گوییم.

درمان ساییدگی کشکک زانو اقدامی است که همکاری و مشارکت زیاد بیمار با پزشک معالجش را می طلبد.

به عبارتی اگر شما از درد جلو و کناره داخلی زانویتان کلافه شده اید باید بدانید که درمان ساییدگی کشکک زانو ، فقط مصرف تعدادی قرص و کپسول نخواهد بود و بدون همکاری خودتان درمان کندرومالاسی کشکک زانو هرگز امکان پذیر نیست.

 

آنچه در ادامه خواهید خواند:

 

آناتومی زانو:

علت های ایجاد ساییدگی کشکک زانو

عوامل موثر در ساييدگی كشكك زانو

ساييدگی كشكك زانو چه علامتي دارد؟

درمان ساييدگی كشكك زانو چگونه است؟

 

 

آناتومی زانو:

در تشکیل زانو چهار استخوان شرکت دارند:

  • استخوان ران یا فمور
  • استخوانهای ساق که عبارتند از:
  • )درشت نی (یا Tibia)در سمت داخل ساق ،نازک نی (یا fibula)در سمت بیرونی ساق(
  • کشکک:

کشکک زانو داخل غلاف یا نیام عضله چهار سر رانی قرار می گیرد چنانچه در عکس نمای نیمرخ زانو مشاهده می کنید این غلاف به  بالای استخوان درشت نی متصل می شود.

 

سطح پشتی کشکک روی جلوی قسمت پایینی استخوان ران قرار دارد ،این دو سطح یعنی پشت کشکک و قسمتی از پایین استخوان ران که پشت کشکک است توسط غضروف پوشانده می شود.

پس استخوان کشکک ما (پاتلا)که داخل نیام عضله چهار سر قرار دارد باید داخل محلی شیار مانند در پایین استخوان ران(فمور) که اصطلاحا شیار پاتلوفمورال(کشککی -رانی)نام دارد حرکت کند.

اگر راستای لگن و ران یک نفر نسبت به ساق تغییر کند ،دیگر کشکک نمیتواند داخل این شیار حرکت کند ،همچنین تغییر شکل خود شیار پاتلوفمورال زمینه ساز ایجاد ساییدگی کشکک زانو یا کندرومالاسی خواهد بود.

 

 

علت های ایجاد ساییدگی کشکک زانو:

علتهای ایجاد ساییدگی کشکک زانو به طور خلاصه عبارتند از:

  • تغییراتی که در شیار پاتلو فمورال ایجاد میشوند.
  • به هم خوردن راستایی لگن و ران نسبت به ساق(هر عاملی که باعث تغییر موقعیت لگن و ران به سمت بیرون بشوند.)
  • مصرف مداوم مفصل يا به اصطلاح (overuse) حركت مداوم كشكك روي قسمت پايين استخوان ران باعث خوردگي و ريش ريش شدن و تحليل رفتن غضروف مفصل پاتلوفمورال ميشود.

 

 

عوامل موثر در ساييدگی كشكك زانو:

  • سن:

برخلاف آرتروز يا كلا آرتريتهاي دژنراتيو(التهابهاي مفصلي تخريب كننده)كه بيشتر بعد از ميانسالي و در سنهاي بالاتر ديده ميشود ،ساييدگي كشكك زانو بيشتر مخصوص نوجوانان و جوانان پرفعاليت و ورزش كار هست.

 

  • جنس:

درد پاتلوفمورال يا ساييدگي كشكك زانو يا كندرومالاسي كشكك ،بيشتر در خانمهاي جوان ديده ميشود.

شايد پهن بودن لگن در خانمها و اثرات هورمون استروژن بر شل كردن تاندونها در اين شيوع ،بي تاثير نباشد.

 

  • ضربه هاي قديمي  به زانو كه باعث آسيب ديدن عناصر پشتيبان و حمايت كننده مفصل زانو شده اند(ليگامانها يا رباطها و منيسكهاي اطراف زانو نقش مهمي در پايداري زانو دارند اگر دچار آسيب بشوند ،زانو و كشكك دچار بي ثباتي خواهند شد.)

 

  • ضعف عضلات اطراف زانو

  • نوجوانان در سن رشدي كه ورزشهايي مانند تنيس ،بسكتبال ،واليبال و اسكي انجام ميدهند.

نوجوانان و جوانان ورزشكاري كه دونده هستند ،اين درد به نام "زانوي دونده "هم معروف مي باشد.

ورزشكاران جواني كه بدون گرم كردن شروع به ورزش كردن ميكنند يا به صورت ناگهاني بر شدت ورزشها و تمرينهايشان مي افزايند.

  • اضافه وزن

  • افراد مبتلا به زانوضربدري يا ژنووالگوم

 

 

ساييدگي كشكك زانو چه علامتی دارد؟

شايعترين علامت كندرومالاسي كشكك زانو ، زانو درد است .

دردي مبهم كه هنگام دويدن ،پريدن ،بالا و پايين رفتن از پله و يا بعد از مدت طولاني نشستن در قسمت جلو و كناره داخلي يك يا هر دو زانو ،حس مي شود.

گاهي صدا دادن زانو و شنيدن صدايي شبيه خرت خرت موقع بلند شدن از وضعيت نشسته ميتواند علامت ديگري باشد.

عده اي از خشكي و نوعي احساس پر بودن مفصل زانو شاكي هستند كه گاهي با خالي كردن زانو هم همراه مي شود.

پزشك متخصص ارتوپد كلينيك ما به عنوان بهترين متخصص استخوان و مفاصل در تهران ،با گرفتن شرح حال  دقيق و معاينات ويژه اي ساييدگي زانو را تشخيص ميدهد.

شايد نياز بشود كه از عكس ساده راديولوژي يا ام آرآي هم استفاده كند گاهي هم براي بررسي آسيبهاي همراه احتمالي ،از آرتروسكوپي مفصل زانو كمك ميگيرد.

 

 

درمان ساييدگی كشكك زانو چگونه است؟

قبل از همه چيز براي رهايی از اين درد آزار دهنده و مزمن اراده خودتان واجب است.به زبان ساده درمان ساييدگي كشكك زانو از اصلاح عادات اشتباه در زندگی روزانه خودتان شروع می شود.

این تفکر را که فقط با مصرف یک نسخه داروی پر پیمان ،دردتان رفع می شود و دیگر برنمیگردد را دور بندازید.

همانطور که بالاتر اشاره کردیم استفاده مداوم و اشتباه از مفصل زانو بخصوص وقتی اضافه وزن داشته باشید شما را مستعد تکرار این درد خواهد کرد.

همچنین اگر عضلات اطراف زانو که نقش حمایتگر از مفصل زانویتان دارند ضعیف باشند ،به طور مکرر درد ساییدگی کشکک زانو را تجربه خواهید نمود.

پس در کنار داروهایی که متخصص ارتوپدی برایتان تجویز میکند ،کاهش وزن و اصلاح سبک زندگی (life style)بسیار حایز اهمیت است.

برای درمان ساییدگی کشکک زانو پزشک متخصص استخوانها ومفاصل موارد زیر را به شما توصیه میکند:

 

  • استراحت دادن به زانو :

از انجام حرکات و فعالیتهایی که باعث ایجاد درد زانویتان می شود خودداری کنید .

از دوزانو یا چهار زانو نشستن پرهیز کنید. حتما روی صندلی مناسب بنشینید و هر نیم ساعت بلند شده یک دقیقه آرام راه بروید.

از توالت فرنگی استفاده کنید.

بالا و پایین رفتن از پله ها را کنار بگذارید حتی راه رفتن روی سطح شیب دار برای شما مضر است.

اکر احساس می کنید که شروع تمرینی خاص باعث بروز و تشدید دردتان شده آن را قطع کنید.

با بهبود دردتان میتوانید آرام آرام به شروع تمرین ورزشی تان بپردازید ولی الان زمان استراحت است.

 

  • گرم کردن زانو:

 گرما باعث افزایش جریان خون و کاهش درد زانوهایتان می شود.

اگر هوا سرد است حتما شلوار کلفت بپوشید ،حتی می توانید برای مدت کوتاهی از زانو بند های مخصوص درد پاتلوفمورال استفاده کنید ،دقت کنید که زانو بند یا بانداژ کشی دور زانو نباید خیلی محکم باشد .

چون باعث تشدید دردتان خواهد شد.

کیسه آب گرم مطمئن و یا حوله ای که با اتو گرم شده است و دور زانو پیچیده می شود هم میتواند به تسکین درد ساییدگی زانو کمک کند.

گاهي سرمادرماني را براي دردهاي حاد با شروع ناگهاني نيز توصيه ميكنند.

 

  • وزنتان را كاهش دهيد:

چون به علت درد زانو برايتان انجام فعاليتهاي ورزشي مقدور نيست بايد بگوييم كه تنها راه كاهش وزنتان يك رژيم غذايي علمي و اصولي است كه آهسته ولي مداوم وزنتان را كم كند .

از رژيمهاي غذايي عجيب و غيراصولي كه در مدت زمان اندك كاهش وزن هاي زياد دارند جدا خودداري بفرماييد.

هر يك كيلو كاهش وزن، نيروي وارده روي مفاصل را تا پنجاه برابر كاهش مي دهد

 .

  • مصرف دارو:

امكان دارد كه پزشكتان براي شما دارو تجويز كرده باشد ،طبق نسخه تان داروها را مصرف كنيد.

در مصرف اين داروها چند نكته مهم حايز اهميت است:

  • اگر بيماري زمينه اي مانند آسم ،سابقه خونريزي گوارشي و اختلال انعقادي داريد بهتر است از مصرف داروي مسكن بدون تجويز دكترتان بپرهيزيد.
  • تجويز داروهاي ضد دردو صدالتهاب مانند سلكسيب و ايبوپروفن و ... كاملا موقتي و براي زمان كوتاهي است از مصرف آنها بيشتر از زمان تجويز شده توسط پزشكتان خودداري كنيد.
  • كاهش درد با داروها نبايد گولتان بزند كه اصول اصلاح سبك زندگي كه در بالا گفتيم را رها كنيد و به ادامه فعاليتهاي قبلتان برگرديد.

 

  • ورزشهاي تقويت عضلات حمايت كننده مفصل زانو:

(تقويت عضله چهار سر راني يا عضله كوادري):

سپس در حاليكه دراز كشيده ايد و پاهايتان را دراز كرده و بهم چسبانده ايد ،عضله ران خود را منقبض كنيد.

شدت انقباض و سفت كردن باید در حد تحملتان باشد ،تا ده ثانيه در حالت انقباض بمانيد سپس رها كرده سه ثانيه استراحت كنيد و سپس از نو حركت را تكرار كنيد .

پنج مرتبه اين حركت را تكرار كنيد حاي مي توانيد زانوي خود را در حاليكه دراز کشيده ايد به پايين فشار دهيد و پنج الي ده ثانيه صبر كنيد سپس رها كرده سه ثانيه استراحت بنماييد و مجدد تكرار حركت قبل.

اين حركت رو پنج مرتبه پشت سر هم تكرار كنيد.

اين ورزش عضله چهار سر ران براي تقويت و قوي شدن اين ماهيچه بسيار موثر است ماهيچه قوي شده از زانوي شما در برابر عوامل ناپايدار كننده حمايت مي كند.

اين پنج بار را در طول شبانه روز انجام دهيد اگر بعد از هفته اول احساس درد داشتيد يك الي دو هفته به خود استراحت بدهيد ولي مجدد آغاز به تمرين كنيد.

اگر شما يك الي دوهفته است كه داريد هر روز پنج بار اين انقباض و استراحت را انجام مي دهيد و دردي نداريد از الان روزي يك عدد به تعداد تمرينهايتان اصافه كنيد.

اين اصافه كردن را ادامه بدهيد تا به روزانه سي چهل عدد برسد اين مقدار را مي توانيد در يك نوبت يا در دو سه نوبت تقسيم كرده در طول روز انجام بدهيد.

 

  • به ورزش عادت كنيد:

روزانه پانزده الي سي دقيقه راه رفتن آهسته روي سطح هموار با كفش مناسب را حتما در زندگي خود بگنجانيد.

اگر با رعايت و انجام همه موارد بالا همچنان دردي آزار دهنده داشته باشيد،جراح استخوانها و مفاصل برايتان گزينه عمل جراحي را توصيه مي كند.

 

روش جراحی در درمان ساییدگی کشکک زانو:

جراحي با آرتروسكوپ از طريق چند سوراخ كوچك روي زانوي شما و بدون برش پوست انجام خواهد شد و جراح ارتوپد طبق آنچه در آرتروسكوپي مفصل زانوي شما مي بيند،با تكنيكهاي تخصصي كشكك زانو رو به محل صحيح آناتوميكش برمي گرداند و اگر آسيبهاي همراه در منيسك و رباطهاي زانو شما ديده شود آنها را هم اصلاح مي نمايد.